Diagnose prikkelbaar darm syndroom (PDS): Wat nu? Oplossing en behandeling vanuit de kern
Fotografie: Ronja van Dijk - Nabonik Photography
In deze blog neem ik je mee in mijn natuurlijke visie op buik en darmklachten en deel ik twee ervaringen uit mijn praktijk. Ik hoop dat deze blog jou (h)erkenning geeft dat jouw klachten echt zijn, dat ze serieus genomen mogen worden, en dat ook jij invloed kunt hebben op jouw klachten.
Veel mensen krijgen van hun (huis) arts te horen:
“Je hebt het prikkelbaar darmsyndroom. Je moet er mee leren leven.”
En dat voelt vaak alsof je de grip op je gezondheid kwijtraakt. Want wat als je klachten je dagelijks leven beïnvloeden? Wat als je al van alles hebt geprobeerd? Wat als iedereen iets anders zegt? Wat moet je dan geloven.
In mijn praktijk zie ik veel mensen met spijsverteringsklachten. Ik durf het inmiddels wel hardop te zeggen: ik hou het meest van werken met spijsverteringsklachten. Misschien klinkt dat een beetje gek, maar ik vind ze ongelooflijk interessant. Waarom?
“In spijsverteringsklachten is altijd winst te behalen, ook als je het gevoel hebt dat je alles al hebt geprobeerd. ”
Wat zijn spijsverteringsklachten en een goede en normale ontlasting? In deze blog lees je wat jouw spijsvertering nodig heeft, hoe de Bristol Stool Chart werkt en wat je ontlasting kan vertellen over je gezondheid.
Regelmatig zie ik dat de oorzaak niet in voeding ligt. Ik ontvang steeds vaker:
hoogsensitieve mensen
mensen met AD(H)D
hoogbegaafdheid
stress / overspannenheid / burnout
Bij hen werkt het zenuwstelsel anders, worden prikkels anders verwerkt en reageert de hersen‑darm as veel gevoeliger. Dat vraagt om een andere aanpak.
Dus tegen deze mensen wil ik zeggen: “heb je al alles qua voeding geprobeerd? Er is meer mogelijk, en vooral: er is niks mis met jou”.
Lees hier de blog, geschreven door Lizette en mij, waarin zij haar ervaring deelt na het afronden van haar traject: Overprikkelde Darm en ADD: een cliënt deelt haar reis naar meer energie en balans
Wat is het prikkelbaar darmsyndroom (PDS)?
Het prikkelbaar darmsyndroom (PDS), vroeger ook wel spastische darm genoemd, is een aandoening waarbij je terugkerende buikklachten hebt zonder dat er zichtbare afwijkingen in de darmen worden gevonden. Dat maakt het voor veel mensen extra frustrerend: je voelt duidelijk dat er iets mis is, maar onderzoeken laten niets zien.
PDS wordt gekenmerkt door:
buikpijn of krampen
een veranderd ontlastingspatroon (diarree, verstopping of een combinatie)
een opgeblazen gevoel en/of veel gasvorming
Daarnaast komen er vaak andere klachten bij kijken, zoals vermoeidheid, hoofdpijn, misselijkheid, spierpijn, brandend maagzuur of zelfs blaasklachten. Het is dus veel meer dan “een beetje buikpijn”.
Waarom krijgen mensen PDS?
Het simpele antwoord dat je vaak hoort is: “We weten niet waardoor het komt.” Of: “Je hebt gewoon pech.”
Naar mijn mening is dat te kort door de bocht. In de praktijk zie ik dat er bijna altijd een reden is waarom jouw darmen zo reageren, alleen ligt die reden vaak buiten het standaard medische plaatje.
Denk eens goed na: wanneer zijn jouw klachten begonnen? Rond een bepaalde periode, gebeurtenis of verandering in je leven?
Mogelijke oorzaken en triggers die ik vaak zie in mijn praktijk:
Na een stressvolle periode: langdurige stress, hoge werkdruk, mantelzorg, relatieproblemen, studie‑ of prestatiedruk.
Na een kantelpunt in je leven: verhuizing, kinderen krijgen, scheiding, verlies, nieuwe baan.
Na een infectie of buikgriep: je darmen herstellen lichamelijk wel, maar blijven overgevoelig reageren.
Bij overprikkeling van het zenuwstelsel: hoogsensitiviteit, hoogbegaafdheid, AD(H)D, snel overprikkeld zijn, nooit echt “uit” staan.
Door leefstijl en ritme: gehaast eten, weinig rustmomenten, slecht slapen, altijd ‘aan’ staan.
Door voeding die niet bij jou past: niet per se “foute” voeding, maar voeding die jouw systeem (op dit moment) niet goed kan verwerken.
Door opgekropte emoties en grenzen die je voorbijgaat: veel “moeten”, weinig ruimte voor jezelf, alles maar door laten lopen.
Het voelt misschien tegenstrijdig, maar het is een goed teken dat jouw lichaam aangeeft dat het zo niet verder kan.
Jouw lichaam probeert je te beschermen. PDS is geen eindstation, maar een begin om jouw lichaam weer in balans te brengen.
Wat kun je doen bij PDS?
Er zijn verschillende manieren die kunnen helpen om PDS‑klachten te verminderen. Wat werkt, verschilt per persoon, maar veel mensen ervaren verlichting door:
meer rust en regelmaat in eten, slapen en dagelijkse prikkels
bewuster en langzamer eten, zodat jouw spijsvertering alles goed kan verteren
probiotica, om de darmflora op een natuurlijke manier te ondersteunen
stress‑ en prikkelreductie, zoals ontspanningsoefeningen, mindfulness of rustmomenten
voldoende beweging op een voor jou, rustige, niet‑overprikkelende manier
kijken naar prikkelverwerking, zoals stress, hoogsensitiviteit, AD(H)D of hoogbegaafdheid
een leefstijl die past bij jouw belastbaarheid, met ruimte voor herstel
kruiden, die de darmen (en soms het zenuwstelsel) ondersteunen
het FODMAP‑dieet, om te ontdekken welke voeding jouw darmen wel en niet goed verdragen
Wat is het FODMAP‑dieet?
Het FODMAP‑dieet is een tijdelijk voedingsprotocol waarbij bepaalde koolhydraten worden uitgesloten die bij mensen met PDS vaak extra klachten geven, zoals een opgeblazen buik, pijn of wisselende ontlasting. Door deze voedingsmiddelen tijdelijk weg te laten en later stap voor stap toe te voegen, krijg je inzicht in welke producten jouw darmen wel en niet goed verdragen. Voor veel mensen met PDS geeft dit rust, duidelijkheid en minder klachten.
Wil je zien hoe dit er in de praktijk uitziet? Ik schreef eerder een blog over een cliënte die veel baat had bij het FODMAP‑dieet. Lees hier de FODMAP‑ervaring.
Lees hieronder nog twee ervaringen uit de praktijk.
Cliëntervaring 1 – Darmklachten, eczeem en vermoeidheid
Deze vrouw kwam bij mij met veel darmklachten en klachten die daaraan verbonden waren, zoals eczeem en vermoeidheid. Ze had verspreid over langere tijd al van alles geprobeerd en onderzocht, maar zonder blijvend resultaat.
Samen zijn we gaan kijken naar:
haar voeding (onder andere gluten, lactose en andere producten)
haar manier van eten: tempo, aandacht en omgeving
haar energiebalans: rust, herstel en prikkelbelasting
Rustiger eten, het tijdelijk weglaten van bepaalde producten en ondertussen met kruiden, probiotica haar darmen herstellen, meer rust in haar leven en minder prikkels, gaven al snel merkbaar verschil. Na een aantal maanden kon ze deze producten weer eten zonder klachten. Niet meer in de hoeveelheid hoe ze dat hiervoor deed maar dat vond ze ook helemaal niet erg.
Over haar traject zei ze later:
“Dankzij het traject heb ik weer grip gekregen op mijn darmklachten. Mijn klachten zijn bijna helemaal verdwenen. En als mijn darmen soms reageren weet ik waardoor het komt en kan hiernaar handelen. Dit geeft rust en vertrouwen. ”
Cliënt 2 – Hoogbegaafd, hoogsensitief en PDS
Deze vrouw is net gestart bij mij en kreeg onlangs van haar huisarts de diagnose PDS. Ze had al langere tijd buikklachten en heeft diverse onderzoeken gehad in het ziekenhuis om ernstige ziektebeelden uit te sluiten.
In onze gesprekken werd al snel duidelijk dat zij kenmerken heeft van hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid. Ik benoem dit niet om een label te plakken, maar omdat het belangrijke informatie geeft over hoe haar systeem werkt. Ze denkt snel, voelt diep en raakt makkelijk overprikkeld. Haar brein draait op hoge snelheid. Haar hersen‑darm as staat daardoor onder spanning.
Bij haar ligt de kern niet in “verkeerde voeding”, maar in hoe zij prikkels verwerkt.
In het traject zijn we niet begonnen met een streng dieet, maar met meer rust en ontspanning, bewuster en langzamer eten, beter voelen van grenzen, het kalmeren van haar zenuwstelsel, erkenning voor haar hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid, en een volwaardig voedingspatroon zonder uitsluitingen.
“Door alleen al hier te zijn, mijn verhaal te vertellen, erkenning te krijgen voelt mijn systeem kalm en rustig. En dat is heel fijn”
Wat deze verhalen laten zien, is dat PDS vaak geen op zichzelf staande aandoening is, maar een reactie van je lichaam op iets dat uit balans is. Niet omdat je darmen “stuk” zijn, maar omdat jouw systeem overprikkeld, uitgeput of ontregeld is geraakt. En dat betekent dat er ruimte is voor verbetering.
Ik ben ontzettend benieuwd naar jouw verhaal. Je bent heel welkom om een vraag te stellen of om met mij kennis te maken.
Lees hier alles over een natuurgeneeskundig traject en mijn tarieven en vergoedingen.