Het is heel logisch en begrijpelijk: je hebt last van je buik, maag of darmen en het lijkt erop dat je de oorzaak hebt gevonden. Misschien reageren je klachten op gluten, lactose, nachtschades, histaminerijke voeding of FODMAP's.
Dus je laat deze voeding weg. Probleem opgelost toch?
Soms geeft dit tijdelijk verlichting. Maar in de praktijk zie ik vaak iets anders gebeuren. Klachten komen terug, er worden steeds meer voedingsmiddelen geschrapt en uiteindelijk weet je niet meer wat je nog wel kunt eten.
Herkenbaar? Dan is deze blog voor jou.
De valkuil van elimineren
Wanneer je structureel voeding gaat schrappen, nemen klachten vaak eerst af. Je eet iets niet meer en hebt minder klachten.
Maar dat betekent niet automatisch dat het voedingsmiddel dat je hebt weggelaten de echte oorzaak was.
Veel mensen raken verstrikt in een patroon waarbij ze steeds op zoek gaan naar het volgende voedingsmiddel dat klachten zou veroorzaken. Eerst verdwijnen gluten, vervolgens lactose, daarna bepaalde groenten, fruitsoorten of peulvruchten.
Het resultaat? Een steeds beperkter eetpatroon, klachten die even verbeteren maar vaak weer terugkeren.
In mijn praktijk zie ik regelmatig mensen die inmiddels een lange lijst met verboden voedingsmiddelen hebben opgebouwd, maar zich nog steeds niet fit voelen.
Wanneer gezond eten steeds ingewikkelder wordt
Wat vaak begint als een bewuste gezondheidskeuze, kan langzaam veranderen in iets anders.
Uit eten wordt lastig.
Op vakantie ontstaat stress.
Etentjes worden vooraf uitvoerig voorbereid.
En het is heel logisch dat dit gebeurt want je bent bang dat je klachten terugkomen. En hoewel het ontzettend begrijpelijk is, zorgt dit vaak voor meer spanning rondom voeding. Terwijl eten juist iets mag zijn wat voedt, plezier en energie geeft.
Je verzwakt je microbioom
Je darmen zijn gemaakt voor variatie. In je darm leven miljarden bacteriën die afhankelijk zijn van verschillende soorten vezels en voedingsstoffen. Hoe gevarieerder je eet, hoe meer verschillende bacteriën gevoed worden.
Wanneer je steeds meer voedingsmiddelen uitsluit, wordt die variatie vaak kleiner. Daardoor krijgt ook je darmflora minder variatie aangeboden. Het gevolg is dat je darmmicrobioom uit balans raakt. En dat veroorzaakt vaak buikpijn, opgezette buik en winderigheid.
Je creëert angst rondom voeding
Misschien wel de meest onderschatte consequentie van langdurig elimineren. Deze zie ik veel terug in mijn praktijk: veel mensen verliezen het vertrouwen in hun lichaam. Er ontstaat onzekerheid:
"Kan ik dit wel eten?"
"Wat gebeurt er als ik hiervan buikpijn krijg?"
"Zit hier iets in waar ik niet tegen kan?"
Eten wordt iets waar voortdurend over nagedacht moet worden. Maar juist ontspanning speelt een belangrijke rol bij een gezonde spijsvertering. Wanneer eten vooral spanning oproept, wordt het verteren ook lastiger.
Je mist belangrijke bouwstoffen
Voeding doet meer dan alleen energie leveren. Het levert vezels, vitamines, mineralen, antioxidanten en andere stoffen die het lichaam nodig heeft om goed te functioneren. Wanneer je voedingspatroon steeds beperkter wordt, wordt het lastiger om al deze bouwstoffen voldoende binnen te krijgen.
Daardoor kan een situatie ontstaan waarbij je probeert klachten te verminderen, maar tegelijkertijd de voedingsstoffen mist die je lichaam nodig heeft om sterker en fitter te worden.
De zoektocht zonder einde
Wat ik regelmatig terugzie, is dat de focus verschuift.
Mensen met klachten begonnen met: "Waarom heb ik deze klachten?"
Maar na verloop van tijd wordt dat: "Wat moet ik nog meer vermijden?"
Dat is een belangrijk verschil. Want hoe meer de aandacht verschuift naar het vinden van nieuwe triggers, hoe minder aandacht er soms is voor het grotere plaatje.
Waarom reageert je lichaam eigenlijk zo sterk?
Waarom zijn je darmen gevoeliger geworden?
Waarom lukt herstel niet?
Dat zijn vaak de vragen waar ik samen met jou naar op zoek ga.
Wanneer schrappen wel zinvol kan zijn
Dat betekent niet dat elimineren nooit zin heeft. Soms kan het tijdelijk verminderen van bepaalde voeding zinvol zijn. Bijvoorbeeld om meer inzicht te krijgen in klachten of om tijdelijk wat rust te creëren.
Zoals bijvoorbeeld een tijdelijk FODMAP-traject. Hierbij worden bepaalde voedingsmiddelen gedurende een beperkte periode verminderd om patronen inzichtelijk te maken. Daarna worden voedingsmiddelen stap voor stap weer geïntroduceerd zodat duidelijk wordt waar jouw lichaam op reageert.
Wil je hier meer over lezen: Wat is het verschil tussen PDS (prikkelbaar darm syndroom) en voedselintolerantie
Niet schrappen, maar ondersteunen
Het is logisch dat je wilt dat de klachten stoppen. Maar buikklachten betekenen niet automatisch dat voeding de oorzaak is.
Daarom kijken we in mijn praktijk niet alleen naar wat je eet, maar ook naar het totaalplaatje:
Hoe ziet je voedingspatroon eruit? Eet je gevarieerd? M.a.w.: komt het juiste binnen?
Hoe verloopt je spijsvertering van mond tot kont? Hard, zacht, kleur, geur, regelmaat, structuur en zelfs of ontlasting blijft plakken, geven waardevolle aanwijzingen over hoe jouw spijsvertering, opname en uitscheiding verlopen.
Hoeveel stress ervaar je? Stress heeft een enorme impact op maag, buik en darm klachten.
Hoe is je energieniveau? Energie is een mooie graadmeter hoe jij in je vel zit en dit laat ook snel zien of jij je beter gaat voelen.
Hoe reageren je klachten gedurende de dag? Soms vinden klachten alleen plaatst op werk, thuis of in een andere omgeving. Dit laat zien dat het niet alleen om voeding gaat maar ook of jij gelukkig bent waar je bent, met wie je bent en of je (on)bewust iets vasthoudt waar je lichaam op reageert.
Waar en wanneer is jouw lichaam mogelijk uit balans geraakt? Deze is erg belangrijk omdat dit voor een groot deel ons naar de oorzaak kan brengen. Wat speelde er toen? Welke klachten had je nog meer? Zo heb ik een cliënt gehad die vooral bezig was met voeding, terwijl terugkerende blaasontstekingen en veel antibioticagebruik een veel grotere rol speelden. Door daar eerst aandacht aan te besteden, verbeterden de darmklachten daarna stap voor stap mee.
Van daaruit bouwen we stap voor stap aan herstel.
Echte verandering vraagt om geduld
Herstel verloopt zelden in een rechte lijn. Dat kan soms frustrerend zijn, zeker wanneer je al lange tijd klachten hebt en vooral graag wilt dat het overgaat.
Maar duurzame verandering ontstaat meestal niet door steeds meer voeding weg te laten. Het ontstaat door te begrijpen wat je lichaam probeert te vertellen en te werken aan de factoren die daaronder liggen.
Het doel is wat mij betreft niet om steeds minder te kunnen eten, maar juist om weer vertrouwen te krijgen in je lichaam en zo breed mogelijk te kunnen eten.
Ben je moe van alle voedingsregels en wil je onderzoeken wat jouw lichaam echt nodig heeft? Dan kijk ik graag met je mee.
Ontdek wat een traject voor jou kan betekenen.